rokoko

Με τον όρο Ροκοκό αναφερόμαστε στην τεχνοτροπία που διαδέχθηκε το μπαρόκ και αναπτύχθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα, κυρίως στη Γαλλία. Ως καλλιτεχνικό ρεύμα, εκδηλώθηκε κατά κύριο λόγο στην ζωγραφική, την διακόσμηση και την αρχιτεκτονική.

Το ύφος του ροκοκό εμφανίστηκε στη Γαλλία περίπου το 1710 και διαδόθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη -- κυρίως στην Γερμανία, την Ιταλία και την Αυστρία -- κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών. Η καθιέρωσή του συνέπεσε χρονικά με την βασιλεία του Λουδοβίκου ΙΕ' καθώς και με μία γενικευμένη αντίδραση στο αυστηρό ύφος της μπαρόκ αισθητικής. Το τέλος του ροκοκό τοποθετείται περίπου στη δεκαετία του 1760 όταν σταδιακά αντικαθίσταται ως κυρίαρχη καλλιτεχνική τάση από το ρεύμα του νεοκλασικισμού.

Το μπαρόκ έδωσε την θέση του σε πιο ανάλαφρους σχηματισμούς και εκλεπτυσμένες γραμμές. Σε αντίθεση με το μπαρόκ το ροκοκό δεν έχει ως σκοπό να εντυπωσιάσει με μεγαλοπρέπεια και αίσθηση απεραντοσύνης, αλλά είναι πιο "ζεστό", και πιο εκλεπτυσμένο.

Βασιλική ροκοκό, Ottobeuren, Βαυαρία

Το στιλ Ροκοκό εμφανίστηκε στη Γαλλία σ’ αντίδραση προς το βαρετό στυλ των διακοσμήσεων του παλατιού των Βερσαλλιών. Διάρκεσε μόνο 3- 4 δεκαετίες. Είναι ένα στυλ κυρίως εσωτερικής διακόσμησης σε τοίχους, ταβάνια, έπιπλα, με ανάγλυφα φυτικά μοτίβα, κλωνάρια, φύλλα, άνθη σε σχηματισμούς C και S, ανάλαφρο, χαριτωμένο, εύθυμο, χαρούμενο, ευφάνταστο, κομψό. Σ’ αντίθεση προς το βαρύ Μπαρόκ, τα χρώματα του Ροκοκό είναι πολύ φωτεινά, διάφανα, δίχως βαθιές φωτοσκιάσεις.

Στη ζωγραφική παρατηρείται μια προτίμηση σε θέματα με κομψές φιγούρες σε ειδυλλιακό περιβάλλον, σε δάση, κήπους, να περπατούν να διασκεδάζουν, να παίζουν μουσικά όργανα κτλ., όλα αυτά σε μια ανέμελη ατμόσφαιρα που θυμίζει ή υποβάλλει Θέατρο, αφού οι άνθρωποι στις εικόνες κινούνται και συμπεριφέρονται σαν μαριονέτες ή ηθοποιοί σε σκηνή. Ποτέ Το Ροκοκό δεν κατορθώνει να δώσει έργα μνημειακού χαρακτήρα και πνευματικής έξαρσης ή βαθιάς ψυχολογικής διείσδυσης. Μένει μόνο πάνω στην επιφάνεια της ζωής, στο επίπεδο του συναισθηματισμού και του εφήμερου, του πρόσκαιρου του περιστασιακού.


Jean-Antoine Watteau	Francois Boucher	Jean-Honore Fragonard

Κύριοι εκπρόσωποι στη ζωγραφική είναι Οι Γάλλοι Αντουάν Βατό (1684-1721) στα έργα του οποίου διακρίνουμε μια μελαγχολική διάθεση, ο Φρανσουά Μπουσέ (1703-1770) που διακρίνεται για τον ερωτισμό του, ο Ζαν Νατιέ (1685-1766) για την κολακεία του, Ο Ζαν Φραγκονάρ (1732-1866) για το συναισθηματισμό του. Στην Ιταλία έχουμε τον Τζιοβάννι Μπατίστα Τιέπολο (1696-1769) που συνέχισε την μεγάλη παράδοση στη διακοσμητική ζωγραφική σε τοίχους και ταβάνια σε στιλ πιο ελαφρύ από το Μπαρόκ, με χρώματα φωτεινά πιο κοντά στην αίσθηση Ροκοκό, ενώ στην Αγγλία το Γουίλιαμ Χόγκαρθ (1697-1764).

Στη γλυπτική, σημαντική είναι η εμφάνιση της πορσελάνης με συμπλέγματα συνήθως δυο φιγούρων (άνδρας-γυναίκα) ή και μέ μια μόνο φιγούρα.

Στην αρχιτεκτονική, βαρύτητα δίνεται στο αστικό σπίτι, μικρό σε διαστάσεις διακοσμημένο εσωτερικά με καθρέφτες τζάκια ανάγλυφες διακοσμήσεις ροκοκό με επιχρυσώσεις και προτίμηση στα άσπρα χρώματα, με έπιπλα σ’ αυτό το στιλ. Το Ροκοκό διαδόθηκε εκτός από τη Γαλλία, σε πολλές χώρες της Ευρώπης, κυρίως στη Βαυαρία.